Fort Napoleon in Oostende

Fort Napoleon in Oostende

Uitdaging

Het Fort Napoleon, gebouwd in de periode 1811-1814, vormt een uniek voorbeeld van het verdedigingssysteem van forten uit de napoleontische tijd. Dit monument, officieel beschermd sinds 6 juli 1976, werd in 1996 in erfpacht gegeven aan Erfgoed Vlaanderen, die het initiatief nam tot de restauratie van het sterk verloederde gebouw en het bedenken van een lange termijnvisie. Antea Group werkt hiertoe de ‘missing link’ in het totaalconcept van het Fort uit: de reconstructie van de historische dubbele bedekte weg en het glacis rond het fort. Deze vestingbouwkundige structuren, hadden een belangrijke militaire functie: het verhinderen van het dekkingsvrij opstellen van vijandig geschut.

Oplossing

Sterk doorgedreven historisch onderzoek op basis van diverse bronnen, plannen, snedes, opmetingen en besteksteksten uit o.a. 1814, 1818 en 1856 heeft fundamentele aspecten inzake historische authenticiteit blootgelegd. Op basis van het onderzoek is een duidelijker begrip van de schaal, de materialisatie en het functioneren van het glacis ontstaan. In nauw overleg met de relevante instanties en deskundigen werd een ontwerp uitgewerkt dat de recente architecturale ontwikkelingen (het restaurant en de toegangsconstructie) omarmt en tegelijk trouw blijft aan de historische identiteit en de inherent aanwezige vestingbouwkundige concepten, met specifieke aandacht voor het omgevende landschap.

Resultaten

De landschapsecologische factor valt niet te ontkennen, met de nabijheid van de beschermde duinen als belangrijke zeewering. Daarom werd uitgegaan van het bestaande duinenlandschap en werd gezocht naar een optimale verweving van historische waarde en actuele toestand. Tijdens het geïntegreerd ontwerpend onderzoek werden verschillende ontwerpscenario’s uitgewerkt, telkens met bijzondere aandacht voor de impact op het landschap, om in een volgende fase een landschapsbeheersplan op te stellen voor de omgeving van het Fort. Het resultaat is een symbiose tussen erfgoed en publieke ruimte: een ontwerp dat met respect voor de historische authenticiteit van het fort voldoet aan de hedendaagse normen inzake toegankelijkheid, comfort, educatie, enz.