notelaer

De Notelaer Bornem

Geïntegreerd natuur- en erfgoedbeheersplan

In Hingene, vlak naast de Scheldedijk, prijkt het paviljoen De Notelaer. Dit erfgoedpaviljoen werd in de 18de eeuw gebouwd en hoorde bij het kasteeldomein van de familie D’Ursel. Sinds 1968 is het paviljoen beschermd als monument. Vandaag is het een geliefde stopplaats voor vele wandelaars en fietsers. Kempens Landschap beheert het paviljoen en zijn omgeving sinds 2017 en nam het intussen ook officieel in erfpacht. 

In samenwerking met de gemeente Bornem zullen het paviljoen en het omliggende park de komende jaren stap voor stap opgewaardeerd worden. Antea Group stelt hiervoor een geïntegreerd natuur- en erfgoedbeheerplan op.

"Dit beheersplan definieert de belangrijkste stappen in de opwaardering van De Notelaer waarbij we nu al vooruit kijken naar een rol in de ontwikkeling van het rivierpark Scheldevallei." Gert Stappaerts

Unieke locatie op de Scheldedijk

De nabijheid van de Schelde speelde een belangrijke rol voor de ontstaansgeschiedenis van paviljoen De Notelaer. Zo was er onder meer een veer en een loskade. Tussen 1792 en 1798 liet de hertog d’Ursel er een tuinpaviljoen oprichten ter uitbreiding van zijn kasteeldomein in Hingene. Het paviljoen was zowel op vlak van locatie als interieur nauw verbonden met de Schelde. Toch brengt deze unieke positie, ingebouwd in de voet van de dijk, ook een aantal uitdagingen voor de toekomst met zich mee. Als maatregelen nodig zijn in het kader van het Sigmaplan worden de erfgoedwaarden van het paviljoen gevrijwaard en wordt ingezet op een betere ontsluiting.

   

Landmark voor wandel- en fietstoerisme

Het paviljoen deed ook lange tijd dienst als herberg voor voorbijgangers. Intussen zijn de tijden veranderd en is de herberg verdwenen. Toch zijn er nog steeds vele honderden voorbijgangers, zeker op zomerse dagen. Ze banen zich per fiets of te voet een weg langsheen de Schelde en haar polders. Een stop aan het paviljoen is daarbij een aangename tussenstop. Momenteel is echter noch het gebouw noch de aanwezige infrastructuur aangepast aan de verwachte bezoekersaantallen. In het beheersplan worden de nodige voorstellen uitgewerkt om maximaal te voldoen aan de recreatieve noden zonder de artistieke waarden van het paviljoen te schaden.

Kasteelpark vs. historisch polderlandschap

Het paviljoen is onderdeel van een ruimer parklandschap. Behalve de strakke parkvijver legt het beheersplan voor de omgeving van het paviljoen niet de nadruk op het door de mens gecreëerde, maar eerder op het natuurlijke landschap. Het beheersplan tracht historische zichtassen opnieuw maximaal open te trekken en te behouden zonder de aanwezige regionaal belangrijke en zelfs Europese natuurwaarden te schaden. De aanwezige monumentale parkbomen blijven daarbij maximaal behouden en krijgen een aangepast  beheer.

Stappen

Ter realisering van het beheerplan wordt er gestart met het bundelen van de geschiedenis van het landschap en aanwezige erfgoed. Alle elementen worden verder in detail geïnventariseerd en in kaart gebracht. Op die manier krijgt men een beter beeld van de verschillende knelpunten en waardes op ecologisch en erfgoedvlak binnen het domein. Op basis van al deze informatie wordt er vervolgens een beheervisie uitgewerkt met daaraan gekoppelde beheermaatregelen voor de komende 20 jaar.

Meer info:

Een nieuwe toekomst voor paviljoen De Notelaer (Provincie Antwerpen)

Kempens Landschap beheert De Notelaer: deze zomer kunnen bezoekers weer slapen in boompitten (GVA)

Vlaamse regering trekt 300.000 euro uit voor Rivierpark Scheldevallei (Nieuwsblad)